PASS/LAS sona eriyor: tek ve ortak birinci yıl • Türkiye’den başvuracaklar için kısa bir özet
1. Neler değişti? (Madde madde)
• PASS ve LAS kalkıyor. 2027 sonbaharından (rentrée 2027) itibaren yerini tek bir “sağlık eğitimi birinci yılı” alıyor; program ülke genelinde aynı olacak.
• Kapsam: Tıp, ebelik, diş hekimliği, eczacılık ve kinezi (MMOPK) —kinezi artık tam olarak sisteme dahil.
• Üç bloklu birinci yıl: Sağlık bloğu (24–30 ECTS), Disiplin bloğu (24–30 ECTS; biyoloji, hukuk, sosyal bilimler, hemşirelik vb. bir lisans dalı), Transversal blok (6–12 ECTS; psiko-sosyal beceriler, iletişim, etik).
• İki başvuru hakkı: 1. yılın sonunda ve lisansın 2. yılının sonunda.
• Geçme şartı: Sağlık ve Disiplin bloklarının her ikisinden en az 10/20.
• Sıralama: Tek bir final sınavına değil, tüm akademik sürece (yıl boyu performans) göre yapılıyor.
• Sözlü sınavlar üniversitelere göre teşvik ediliyor.
• Sınıf tekrarı: Bir kez izin veriliyor.
• Yeni yollar (passerelle): Tam lisansı olanlar için genişletilmiş geçiş; paramedikal mesleklerde 3 yılı tamamlayanlar için güçlendirilmiş geçiş; eczacılık için deneme niteliğinde ayrılmış kontenjan.
• Parcoursup: “Birinci yıl reformu” ana tercihi + disiplin alt tercihi olarak yer alacak.
• Geçiş: Eylül 2026’da sağlık eğitimine başlayanlar bir sonraki yıl yeni programa geçirilecek.
2. Kimi ilgilendiriyor?
• Eylül 2027’de Fransa’da tıp, ebelik, diş hekimliği, eczacılık veya kinezi okumak isteyen tüm adaylar.
• Eylül 2026’da PASS/LAS’a başlayanlar (geçiş düzenlemesi kapsamında).
• Tam lisansı olanlar ve paramedikal geçmişi olanlar (yeni passerelle yolları).
• Türkiye’den başvuracak öğrenciler: Fransız lisesi (bac français) mezunları ve yabancı diplomayla başvuranlar (bkz. Bölüm 5).
3. Kaç kez hakkımız var? İki başvuru arası süre ne kadar?
• İki başvuru hakkı: lisans 1. yıl sonu ve lisans 2. yıl sonu. Aralarında bir akademik yıl vardır.
• “İki sınav arası bekleme süresi” yok: Reform tek bir sınav/concours değil, yıl boyu performansa dayalı sıralama getiriyor.
• Sınıf tekrarı bir kez mümkün (PASS/LAS’ta yoktu).
• Not: Deneme hakkının sayısı ve sınıf tekrarının başvuru hakkını nasıl etkilediğine dair ayrıntılar uygulama metinlerinde netleşecek; üniversite duyurularını izlemek gerekir.
4. Karşılaştırmalı tablo: Eski sistem ve 2027 reformu
| Konu | Eski (PASS / LAS, 2020–2026) | Yeni (rentrée 2027) |
|---|---|---|
| Giriş yolu | İki ayrı yol: PASS (sağlık odaklı lisans + başka bir dalda minör) ve LAS (klasik lisans + sağlık minörü) | Tek yol, tek ortak birinci yıl |
| Organizasyon | Her üniversite kendi modelini kurdu; bölgeler arası eşitsizlik | Ülke genelinde uyumlu program; yerel farklar sona eriyor |
| Yapı | Üniversiteye göre değişken; PACES’e yakın, yoğun baskılı model | 3 blok: Sağlık, Disiplin, Transversal; hafifletilmiş ve sadeleşmiş sağlık programı |
| Başvuru hakkı | Sınırlı fırsat (2019 yasası düzeni; basın dosyasında sayı belirtilmiyor) | 2 başvuru: 1. yıl sonu ve 2. yıl sonu |
| Sınıf tekrarı | İzin yok; stres ve yurtdışına yönelme sebebi | 1 kez izin var |
| Sıralama | Yazılı sınavlar ve ikinci grup (sözlü) sınavlar; sözlüler yalnızca bir kısım öğrenciyi kapsıyordu, üniversiteden üniversiteye çok değişiyordu | Tüm akademik sürece göre sıralama; sözlüler teşvik ediliyor |
| Geçme eşiği | Üniversiteye göre değişken | Sağlık ve Disiplin bloklarında ≥ 10/20 zorunlu |
| Kinezi | Basın dosyasında ayrıntı verilmiyor | Tam entegre (MMOPK) |
| Yeni yollar | — | Tam lisanslılar için genişletilmiş passerelle; paramedikal (3 yıl) passerelle güçlendirildi; eczacılıkta deneme kontenjanı |
| Parcoursup | PASS ve LAS için ayrı tercihler | Ana tercih: “birinci yıl reformu” + disiplin alt tercihi |
5. Yabancı öğrenciler ve Türkiye’dekiler için ne oluyor?
Reformun kendi metni yabancı adaylara özel bir kural içermiyor; aşağıdaki başvuru yolları Parcoursup ve Campus France’ın mevcut kurallarına dayanıyor. 2027 için uluslararası adaylara özel ayrıntılar henüz yayımlanmadıysa üniversite ve Parcoursup duyuruları takip edilmelidir.
| Profil | Başvuru yolu | Fransızca belgesi |
|---|---|---|
| Türkiye’de Fransız lisesi (AEFE ağı) öğrencisi / mezunu, bac français | AEFE’ye bağlı lise öğrencileri bir Fransız akademisine bağlıdır ve Fransız lise öğrencisi gibi Parcoursup’ta tercih yapar. Yabancı uyruklu olsanız da bac français ile Parcoursup açıktır. Ülke Études en France (Campus France) kapsamındaysa süreç paralel yürütülür; Türkiye’de Campus France Türkiye (Ankara, İstanbul, İzmir) bu süreci yürütür. | Genellikle Fransızca eğitim gördüğünüz için ek belge sorulmayabilir; ancak formasyon isterse istenir. Parcoursup: belge, formasyonun talebine göre idari kayıtta sunulur. |
| Türk lisesi ya da başka yabancı diploma (bac équivalent) | Parcoursup dışında “Demande d’Admission Préalable (DAP)” + Études en France süreci. Sağlık (PASS/LAS) için de aynı DAP yolu kullanılıyor. | B2 asgari; DELF B2, DALF C1/C2 veya TCF DAP. DELF B2 ve DALF, TCF DAP sınavından muafiyet sağlar. |
| Fransız uyruklu / AB-AEA-İsviçre vatandaşı | Doğrudan Parcoursup | Formasyon isterse (Parcoursup kuralı) gerekir. |
Reformda yabancılara ayrı bir kontenjan/puan yok: PASS’te kabul edildikten sonra yabancılar için ayrı kota bulunmadığı bildiriliyor; aynı ölçütler geçerli. Bu bilgi ikincil bir kaynakta geçtiği için resmi teyit önerilir.
6. Kaç puan gerekiyor? DELF/DALF hangi seviye ?
• Reform puanı: Sağlık ve Disiplin bloklarında en az 10/20. Kabul, geçme
notuyla değil sıralamayla belirlenir; sabit bir “giriş puanı” yayımlanmamıştır.
• Parcoursup kuralı: Genelde B2 istenir, ancak formasyondan formasyona değişir. Belge, ancak formasyon talep ederse sunulur.
• Campus France /DAP: DELF B2, DALF C1/C2 veya TCF DAP kabul edilir. Tavsiye edilen: DELF B2/DALF veya TCF 400 puan. DELF ve DALF ömür boyu geçerlidir; TCF 2 yıl geçerlidir.
• Sağlık için sıkı örnek (Angers Üniversitesi): B2 düzeyi; TCF DAP’ta en az 475 puan ve yazılı ifadede 15/20, ya da DELF B2’de en az 75/100.
• Hedef: Sağlık eğitimi için en az DELF B2 (yüksek puanla); iddialı hedef DALF C1. C1 bazı sağlık başvurularında (ör. dispense d’études) zorunlu tutulabiliyor.
• DELF B2 genel geçme koşulu (genel bilgi): 100 üzerinden en az 50 ve her beceride en az 5/25. Sağlık için üniversiteler çok daha yüksek puan isteyebilir.
7. Dikkat
• Bu belge bir özet; resmi metinler ve üniversite duyuruları esas alınmalıdır.
• Uluslararası adaylar için 2027 sürecine ilişkin resmi açıklamaları Parcoursup And Campus France Türkiye sayfalarından takip etmeniz önerilir.